Najpierw nazwij, czego brakuje
Wspólnik to nie jest pracownik, którego można zwolnić z miesięcznym wypowiedzeniem. Zostaje w firmie na lata, współdecyduje i dzieli zysk. Dlatego zanim zaczniesz rozmowy, zapisz na kartce, czego Twoja firma potrzebuje najbardziej. Zwykle odpowiedź mieści się w jednej z trzech grup.
- Kompetencje uzupełniające. Technik szuka osoby od sprzedaży, handlowiec szuka kogoś, kto poprowadzi produkcję albo finanse. Najlepiej działa układ, w którym każdy odpowiada za inną część firmy.
- Kapitał. Jeśli brakuje wyłącznie pieniędzy, rozważ najpierw inwestora albo pożyczkę. Wspólnik, który wnosi tylko pieniądze i nie pracuje w firmie, to w praktyce inwestor z prawem głosu.
- Kontakty i rynek. Osoba z dostępem do klientów w nowej branży albo regionie potrafi skrócić drogę do sprzedaży o wiele miesięcy, ale jej wkład trudniej zmierzyć.
Jeśli potrzebujesz współpracy przy jednym projekcie, a nie współwłaściciela, lepszym rozwiązaniem może być partner biznesowy na podstawie umowy handlowej.
Gdzie szukać kandydatów
Najczęściej wspólnikiem zostaje ktoś znany z poprzedniej pracy, od kontrahenta albo z branżowego środowiska. To bezpieczniejsze, bo znasz jego styl pracy. Gdy takiej osoby nie ma w otoczeniu, szukaj wśród przedsiębiorców z tej samej lub sąsiedniej branży w Twoim regionie. W naszym katalogu firm przefiltrujesz ich po branży, mieście i celu współpracy, a na górze zobaczysz tych, którzy sami zadeklarowali, że szukają partnera.
Więcej sposobów i przykładowe pytania na pierwsze spotkanie zebraliśmy w poradniku jak szukać wspólnika.
Sprawdź kandydata w KRS i CEIDG
- KRS. Wpisz imię i nazwisko w wyszukiwarce rejestru albo sprawdź numery spółek, o których kandydat opowiada. Zobaczysz, gdzie był wspólnikiem i członkiem zarządu, czy te spółki działają oraz czy któraś jest w upadłości albo likwidacji.
- CEIDG. Jeśli kandydat prowadzi albo prowadził jednoosobową działalność, rejestr pokaże jej przedmiot, daty i zawieszenia.
- Biała lista VAT. Sprawdź status podatnika firm kandydata. Wykreślenie z rejestru VAT to pretekst do dodatkowych pytań.
- Sprawozdania finansowe. W spółkach z KRS zobaczysz przychód i wynik. Kandydat, który chwali się sukcesem firmy, a sprawozdania pokazują co innego, powinien to wyjaśnić.
- Rozmowa z byłymi wspólnikami. Zapytaj o kontakt do osób, z którymi prowadził firmę wcześniej. Odmowa też jest informacją.
Rozmowa o podziale ról
Najwięcej sporów między wspólnikami bierze się z niejasnych oczekiwań, a nie z pieniędzy. Na pierwszych spotkaniach ustalcie, kto ile godzin tygodniowo poświęca firmie, kto podpisuje umowy z klientami, kto zatrudnia ludzi i kto ma ostatnie słowo w sprawach finansowych. Omówcie też wynagrodzenie: czy wspólnicy pobierają pensję, czy tylko dzielą zysk, i od kiedy.
Dobrze jest przepracować razem kilka tygodni przy konkretnym zleceniu, zanim powstanie spółka. Taki okres próbny pokazuje więcej niż kilka rozmów przy kawie.
Kiedy lepiej podziękować kandydatowi
Nie każda dobra znajomość nadaje się na wspólną firmę. Ostrożność powinny wzbudzić rozbieżne plany na przyszłość: jedna osoba chce sprzedać firmę za trzy lata, druga budować ją dla dzieci. Podobnie jest z różnym podejściem do ryzyka, gdy jeden wspólnik chce brać kredyty na rozwój, a drugi nie zgadza się na żadne zadłużenie.
Uważaj też na kandydata, który unika rozmowy o pieniądzach, nie chce niczego zapisywać w umowie albo oczekuje dużego pakietu udziałów za samą obietnicę kontaktów. Jeśli po kilku spotkaniach wciąż nie wiesz, co konkretnie ta osoba będzie robić w firmie w pierwszym miesiącu, to znak, że rozmowa nie jest gotowa na umowę.
Odmowę warto przekazać wprost i szybko. Lepiej zakończyć rozmowy po dwóch spotkaniach niż po roku wspólnej działalności, gdy rozstanie oznacza już podział klientów, sprzętu i zobowiązań.
Forma spółki dla dwóch lub trzech wspólników
| Forma | Odpowiedzialność za długi | Rejestr | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Spółka cywilna | wspólnicy solidarnie, całym swoim mieniem | każdy wspólnik w CEIDG, spółka nie ma osobowości prawnej | mała działalność usługowa, prosty start |
| Spółka jawna | wspólnicy bez ograniczeń, ale wierzyciel najpierw prowadzi egzekucję ze spółki | KRS | firma rodzinna, rzemiosło, handel |
| Spółka z o.o. | spółka swoim mieniem, wspólnik nie odpowiada za jej długi | KRS, umowa u notariusza albo w systemie S24 | firma, która planuje rosnąć, przyjąć inwestora albo zatrudniać |
W spółce z o.o. odpowiedzialność wspólników jest ograniczona, ale członkowie zarządu mogą odpowiadać za zobowiązania spółki, gdy egzekucja z jej mienia okaże się bezskuteczna (art. 299 KSH). Wspólnik pełniący funkcję w zarządzie musi o tym pamiętać.
Co zapisać w umowie wspólników
Umowa spółki zawiera minimum wymagane przez prawo. Resztę ustaleń wspólnicy zapisują w osobnej umowie wspólników, która nie trafia do rejestru.
- Udziały i wkłady. Kto ile obejmuje i za co, także gdy wkładem jest praca.
- Vesting. Udziały wspólnika pracującego „nabierają się” stopniowo, na przykład przez trzy albo cztery lata. W spółce z o.o. robi się to zwykle przez prawo odkupu udziałów, gdy wspólnik odejdzie przed czasem.
- Zakaz konkurencji. Na czas bycia wspólnikiem i przez określony okres po wyjściu, z jasnym zakresem branży i terytorium.
- Wyjście wspólnika. Zasady sprzedaży udziałów, prawo pierwszeństwa, cena przy odejściu z ważnego powodu i bez niego, termin zapłaty.
- Impas. Co robicie, gdy przy równych udziałach nie możecie się porozumieć.
Cel „szukam partnera biznesowego” na wizytówce
Profil z rejestru pokazuje tylko dane rejestrowe. Po przejęciu dopisujesz opis firmy, ofertę i to, kogo szukasz: na przykład „szukam wspólnika z doświadczeniem w sprzedaży do sieci handlowych w województwie śląskim”. Zaznaczony cel sprawia, że Twój profil stoi wyżej, gdy inni przedsiębiorcy filtrują listę po celu „szukam partnera biznesowego”. Zapytania przychodzą do panelu i na firmowy adres e-mail, a niechcianego nadawcę możesz zablokować.